Start IIAV-project getuigenissen NSB-vrouwen

Erfgoed van de Oorlog.
IIAV-project: Getuigenverhalen van vrouwelijke leden van de NSB.
Interview: Zonneke Matthée

Hieronder een brief die gericht is aan kinderen van ouders die lid waren van de NSB.


In het kader van het project Erfgoed van de oorlog van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft het Internationaal Informatiecentrum en Archief voor de Vrouwenbeweging (IIAV) subsidie gekregen voor het vastleggen van Getuigenverhalen van vrouwen die tussen 1931 en 1945 lid waren van de NSB.
Naar aanleiding van de publicatie van mijn boek Voor Volk en Vaderland. Vrouwen in de NSB 1931-1948 besloot het IIAV speciaal hiervoor subsidie aan te vragen. Omdat ik op dit terrein deskundig ben heeft het IIAV mijn medewerking gevraagd. Als geassocieerd onderzoeker van het NIOD zal ik ook alle support van het NIOD ontvangen.

Doel project: Getuigenverhalen
Het doel van dit project is het interviewen (en mits de vrouw in kwestie toestemming daarvoor geeft, het op video vastleggen van dit interview) over de levens van een aantal vrouwen die (actief) lid waren van de Nationaal-Socialistische Beweging (NSB) en/of nevenorganisaties zoals de Nationaal Socialistische Vrouwen Organisatie (NSVO).

Waarom is het zo belangrijk om mee te doen aan dit project?
De vrouwen die nu nog leven, zijn de laatste mensen die zelf kunnen vertellen wat hun beweegredenen waren om lid van de NSB en/of nevenorganisaties te worden of te blijven. Zij kunnen hun ervaringen over de voor- en naoorlogse periode het beste zelf vertellen zodat hun verhaal bewaard blijft voor latere generaties. De misstanden in de kampen hebben bijvoorbeeld geen algemene bekendheid gekregen. Het was na de oorlog wel heel gemakkelijk om met het vingertje te wijzen naar zij waren goed of zij waren fout. De werkelijkheid ligt veel gecompliceerder.
Helaas heerst er anno 2008 nog altijd veel onkunde op dit gebied. Voormalige NSB’ers werden/worden vaak nog steeds met de nek aangekeken. Dat bleek opnieuw bij de reacties op de Netwerk tv-uitzending naar aanleiding van het verschijnen van mijn boek waarin ook Eva Vlug haar verhaal vertelde. Het goed/fout-denken overheerste lange tijd. Daarom deed men er het liefst het zwijgen toe. Gelukkig hebben sommige kinderen van ‘foute’ ouders dit zwijgen doorbroken en schreven er boeken over. Helaas hebben ouders om diverse redenen vaak niet zoveel aan hun kinderen verteld. Hun verhalen kunnen toekomstige generaties leren wat de aantrekkingskracht is van sommige partijen. Of dat nu de NSB, De Boerenpartij of Fortuyn is. Jongeren kunnen daardoor inzicht krijgen dat de keuze voor het ‘goede’ niet altijd duidelijk en vanzelfsprekend is.

Wat gebeurt er met de interviews?
De bedoeling is dat dit materiaal wordt opgenomen in het archief van het IIAV en in de toekomst gebruikt zal worden voor wetenschappelijk onderzoek. Uiteraard wordt er rekening gehouden met de beperkingen en de wensen die de geïnterviewden aangeven. Als vrouwen alleen geïnterviewd willen worden en niet op video vastgelegd willen worden, begrijpen we dat volkomen. Dan zijn we heel blij met het vertelde levensverhaal alleen.
Voor alle duidelijkheid: de interviews komen dus niet in de openbaarheid of in de publiciteit.
Ik hoop dat u het belang van dit project inziet en dat u uw moeder, of iemand anders die hierover iets zou kunnen vertellen, kunt bewegen tot medewerking. Uit eigen ervaring weet ik dat het niet eenvoudig zal zijn een vrouw over te halen haar verhaal te vertellen. Geheel vrijblijvend zal ik eerst komen kennismaken in de hoop dat ik haar vertrouwen kan winnen om mij haar levensverhaal te vertellen.
Uiteraard kunt u voor meer informatie contact met mij opnemen.
Bij voorbaat hartelijk bedankt voor uw medewerking.

Met vriendelijke groet,

Zonneke Matthée